Sau một quyết định từ chối, câu hỏi đầu tiên thường là: mình sửa rồi gửi lại chỗ cũ được không, hay phải đi tìm tạp chí khác? Câu trả lời nằm ngay trong thư bạn vừa nhận, nhưng phải đọc đúng chỗ.
Ba loại từ chối, ba câu trả lời khác nhau
- Reject and resubmit. Đây thực chất là lời mời quay lại. Tạp chí nói rằng bản hiện tại không cứu được bằng sửa chữa thông thường, nhưng nếu bạn xử lý được vấn đề gốc thì họ sẵn sàng xem như một bài nộp mới. Nên nộp lại, và đây thường là lựa chọn tốt hơn đi tạp chí khác.
- Từ chối vì không phù hợp phạm vi. Thư nhắc tới việc bài không nằm trong ưu tiên của tạp chí, đôi khi kèm gợi ý nơi khác. Nộp lại chỗ cũ gần như vô nghĩa, vì vấn đề không nằm ở chất lượng mà ở chỗ bạn gõ nhầm cửa.
- Từ chối dứt khoát sau phản biện. Thư nêu các điểm yếu về nội dung và không có câu nào gợi ý nộp lại. Về nguyên tắc bạn vẫn có thể thử, nhưng chỉ khi bạn đã thay đổi bản thảo tới mức nó thực sự là một công trình khác.
Đọc thư từ chối cho đúng
Ngôn ngữ trong thư rất có quy ước. Những cụm cho biết cửa còn mở: mời nộp lại như bài mới, nói rằng sẽ sẵn sàng xem xét nếu các vấn đề được giải quyết, hoặc đề nghị bạn liên hệ nếu có thêm dữ liệu. Những cụm cho biết cửa đã đóng: nói rõ quyết định là cuối cùng, hoặc đề nghị bạn tìm tạp chí phù hợp hơn.
Nếu sau khi đọc bạn vẫn không chắc, hoàn toàn có thể viết một thư ngắn hỏi ban biên tập rằng họ có sẵn lòng xem xét một bản đã sửa đáng kể hay không. Hỏi trước tốt hơn là bỏ vài tháng sửa rồi mới biết là vô ích.
Nếu quyết định nộp lại chỗ cũ
- Sửa thật, không sửa hình thức. Người phản biện cũ rất có thể sẽ đọc lại. Nộp một bản gần như không đổi là cách nhanh nhất để đánh mất thiện cảm.
- Kèm bảng phản hồi đầy đủ như khi sửa theo yêu cầu, dù đây là lần nộp mới. Chép nguyên văn từng nhận xét, nêu bạn đã làm gì, chỉ rõ vị trí thay đổi.
- Viết lại cover letter. Nhắc rõ bài từng được xem xét, ghi mã bản thảo cũ, tóm tắt những thay đổi cốt lõi trong ba tới năm gạch đầu dòng.
- Đừng tranh cãi lại quyết định cũ. Nếu bạn không đồng ý với một nhận xét, hãy trình bày bằng lập luận chuyên môn, không bằng thái độ.
Khi nào nên đi nơi khác
Chuyển tạp chí là lựa chọn hợp lý khi lý do từ chối là không phù hợp phạm vi; khi yêu cầu bổ sung vượt quá nguồn lực của bạn trong khi bài vẫn có giá trị ở nơi đúng tầm hơn; hoặc khi bạn có sức ép thời gian thật và tạp chí đó nổi tiếng xử lý chậm.
Khi chuyển, đừng bỏ phí bộ nhận xét đã có. Rất nhiều góp ý vẫn đúng, và sửa theo chúng sẽ làm bản thảo mạnh hơn ở nơi mới. Nhiều nhà xuất bản còn có dịch vụ chuyển bài kèm hồ sơ phản biện, giúp rút ngắn vòng sau đáng kể — nên hỏi ban biên tập xem tạp chí của họ có hỗ trợ không.
Một điều cần nhớ
Việc bị từ chối không để lại vết đen nào trong hồ sơ của bạn. Điều thực sự gây ấn tượng xấu chỉ có hai: nộp lại bản không sửa gì, và phản ứng gay gắt với ban biên tập. Tránh được hai điều đó thì cánh cửa luôn còn.
Nếu bạn muốn có người đọc lại thư từ chối cùng bộ nhận xét để xác định nên nộp lại hay chuyển nơi khác, Công Bố Khoa Học nhận đánh giá và dựng phương án.
Câu hỏi thường gặp
Nộp lại cùng tạp chí có bị đánh giá thấp không?
Không, nếu bạn đã sửa thực chất và trình bày rõ những thay đổi. Điều gây ấn tượng xấu là nộp lại bản gần như không đổi.
Reject and resubmit khác gì với reject thông thường?
Reject and resubmit là lời mời quay lại sau khi xử lý vấn đề gốc, bài sẽ nhận mã nộp mới. Reject thông thường không kèm lời mời đó.
Có nên hỏi ban biên tập trước khi nộp lại không?
Nên, nếu thư từ chối không nói rõ. Một thư ngắn hỏi họ có sẵn lòng xem xét bản đã sửa đáng kể hay không giúp bạn khỏi mất vài tháng vô ích.
Khi chuyển sang tạp chí khác có nên dùng lại nhận xét cũ không?
Rất nên. Nhiều góp ý vẫn đúng và sửa theo chúng làm bản thảo mạnh hơn. Một số nhà xuất bản còn hỗ trợ chuyển bài kèm hồ sơ phản biện.
Có cần nói với tạp chí mới rằng bài từng bị từ chối không?
Không bắt buộc, trừ khi bạn nộp theo diện chuyển bài trong cùng nhà xuất bản. Khi đó việc nêu rõ lại là điểm cộng vì giúp rút ngắn quy trình.