Bốn nhóm chi phí
1. Chi phí tạo ra kết quả
Đây thường là khoản lớn nhất và ít được gắn với "chi phí bài báo": thu thập dữ liệu, hóa chất và vật tư, thuê thiết bị, thù lao người tham gia khảo sát, chi phí đi thực địa, phí truy cập cơ sở dữ liệu. Nếu bài báo là sản phẩm của một đề tài thì các khoản này nằm trong dự toán đề tài.
2. Chi phí xử lý và đăng bài
- Phí xử lý bài ở các tạp chí truy cập mở. Mức rất khác nhau giữa các tạp chí và các ngành.
- Phí trang, phí hình màu ở một số tạp chí truyền thống.
- Phí mở truy cập cho một bài riêng lẻ ở tạp chí thu phí đọc.
Nhiều tạp chí có chính sách miễn giảm cho tác giả từ một số nhóm quốc gia hoặc cho tác giả gặp khó khăn về kinh phí. Đây là điều nên hỏi trước khi loại một tạp chí vì lý do giá.
3. Chi phí dịch vụ hỗ trợ
- Hiệu đính ngôn ngữ — hợp lệ khi chỉ sửa cách diễn đạt, không viết nội dung.
- Vẽ lại hình theo chuẩn tạp chí.
- Phí kiểm tra trùng lặp nếu cơ sở không cung cấp sẵn.
4. Chi phí thời gian
Khoản này không xuất hiện trong hóa đơn nhưng thường là lớn nhất. Từ lúc có kết quả tới lúc bài được đăng, một bài báo tiêu tốn nhiều tuần làm việc: viết bản thảo, sửa theo góp ý người hướng dẫn, chuẩn bị hồ sơ nộp, trả lời phản biện qua nhiều vòng, đọc bản in thử.
Về thời gian chờ
Thời gian từ nộp tới quyết định đầu tiên rất khác nhau giữa các tạp chí và các ngành. Nhiều tạp chí công bố số liệu này trên trang của họ — hãy tra trước khi chọn, đặc biệt nếu bạn cần bài để đủ điều kiện bảo vệ hoặc để nộp hồ sơ có hạn.
Nguyên nhân chậm phổ biến nhất không phải người bình duyệt làm chậm, mà là tòa soạn chưa mời được đủ người nhận lời. Đây là thứ bạn không kiểm soát được, nên phải dự trù thời gian rộng rãi.
Cách dự trù cho đúng
- Xác định nguồn chi trả từ đầu. Đề tài, cơ sở đào tạo, hay tự lo — hỏi rõ trước khi nộp bài, không phải sau khi được chấp nhận đăng.
- Kiểm chính sách phí của tạp chí trước khi gửi, gồm cả chính sách miễn giảm.
- Cộng dự phòng cho một lần bị từ chối và phải gửi nơi khác — điều này rất phổ biến.
- Tính lùi từ hạn bạn cần có bài, dùng số liệu thời gian xử lý của chính tạp chí đó.
Cảnh giác
Phí cao không đồng nghĩa với tạp chí kém, và phí thấp cũng không đồng nghĩa với tạp chí tốt. Điều cần kiểm là tạp chí có quy trình bình duyệt thực chất không, và có nằm trong danh mục mà cơ sở đào tạo hoặc hội đồng ngành của bạn công nhận không.
Dấu hiệu đáng ngờ: thư mời gửi bài hàng loạt, hứa đăng trong vài ngày, phạm vi ngành rộng bất thường, không nêu rõ quy trình bình duyệt, ban biên tập không tra được thông tin. Trả tiền cho những nơi này là mất trắng, vì công bố ở đó thường không được công nhận.
Lưu ý: quy chế, tiêu chuẩn và thủ tục nêu trong bài do cơ quan quản lý nhà nước hoặc từng cơ sở đào tạo ban hành và có thay đổi theo thời gian. Hãy đối chiếu với văn bản hiện hành và hỏi đơn vị có thẩm quyền trước khi ra quyết định.